بایگانی برچسب: حسن روحانی

آیا روحانی می‌تواند بقیه تحریم های ایران را بردارد؟

این یادداشت را برای وبلاگ صدای آمریکا نوشتم:

روز جمعه مناظره آخر نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری برگزار شد که در بین اظهارات، شعارها، و اتهام های مطرح شده یک اظهار نظر توجه من را جلب کرد. اینکه حسن روحانی وعده داد در چهارسال آینده، تحریم های ایران را بر می دارد.

از این بگذریم که برخی نامزدها وعده هایی می دهند که یا توانش را ندارند و یا اصلا امکانش نیست، اما این وعده آقای روحانی چطور؟

حسن روحانی در جمله اش گفت، همانطور که قول دادم، تحریم های هسته ای را برداشتم، در چهارسال دوم «بقیه» تحریم ها را بر می دارم.

حسن روحانی چطور می تواند نظرات خامنه ای را تغییر بدهد؟ 

از چند نظر، این ادعای مهمی است. اول ببینم تحریم های باقیمانده چیست؟

تحریم های موشکی و تروریستی

ایران بخاطر ماجراجویی های موشکی و حمایت از گروه های تروریستی مورد تحریم سازمان ملل، آمریکا و برخی کشورهای اروپایی است.

این تحریم ها جدید نیستند اما در سالهای اخیر تشدید شده اند.

ایران در کشورهایی مثل سوریه نقش نظامی دارد، از گروه حماس در سرزمین های اشغالی، حزب الله در جنوب لبنان و حوثی ها در یمن با ارسال کمک مالی، نظامی و سلاح حمایت می کند.

حسن روحانی که می گوید بقیه تحریم ها را بر می دارد، آیا توان بازگردان این روند را دارد؟

می دانیم که آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران سیاست خارجی و داخلی را زیر نظر دارد و هرگونه خلاف نظر خود را در قالب سخنرانی های عمومی یا خصوصی تقبیح می کند. تازه ترین مورد، سند ۲۰۳۰ یونسکو است که آیت الله خامنه ای صراحتا علیه آن موضع گرفت.

حسن روحانی چطور می خواهد حمایت از گروه های تروریستی را متوقف کند تا در ازای آن تحریم ها برداشته شود؟ مسئله، غیر ممکن بودن برداشتن تحریم ها نیست. مسئله اراده عالیترین مقام ایران است که تاکنون نشانه ای برای توقف حمایت از این گروه ها بروز نداده است.

اگر فکر می کنید جامعه جهانی ناگهان از این تحریم ها منصرف شود، اشتباه می کنید. اگر اخبار کنگره آمریکا را دنبال کنید، می بینید بعضی از سناتورها و اعضای مجلس نمایندگان نیز پیشنهادهایی برای تشدید این تحریم ها دارند.

تحریم های حقوق بشری

خیلی از مقام ها و دستگاههای جمهوری اسلامی ایران به دلیل نقض حقوق بشر تحت تحریم هستند.

اگر فرض بگیریم حسن روحانی تنها رئیس دولت است، می توان گفت عمده نقض حقوق بشر، از سوی نهاد قضایی، سپاه پاسداران و نهادهای مشابه که زیر نظر رهبر هستند، شکل گرفته است.

روی کاغذ، حسن روحانی می تواند به عنوان عالیترین مقام اجرایی کشور و پاسدار قانون اساسی، مدافع حقوق بشر باشد و با نقض حقوق بشر مقابله کند. اما توجه کنیم که وی خود نیز سابقه درخشانی در حوزه حقوق بشر ندارد. اشاره ام به سخنان او در بعد از سرکوب دانشجویان در واقعه کوی دانشگاه در سال ۱۳۷۸ است.

با این حال، واقعیت این است که برداشتن تحریم های حقوق بشری کار راحت تری برای حسن روحانی است تا برداشتن تحریم های تروریستی.

حال که از این دو نوع تحریم گفتم، باید نگاه کنیم ببینیم آیا حسن روحانی واقعا توان برداشتن «بقیه تحریم های ایران» را دارد یا خیر. روی کاغذ تنها رهبر می تواند با تغییر روش، چنین کند. آیا حسن روحانی از ریاست جمهوری چهارسال آینده، سودای رهبری دارد که بعد بتواند مسیر کشور را برای نزدیک شدن به جامعه جهانی استفاده کند؟ سودایی ست که برخی نزدیکان رئیس جمهوری می گویند اما مخالفان سرسختی در سپاه و نهادهای نظامی و قضایی دارند.

 

آیا دولت روحانی جلوی «بابک زنجانی» کم آورده است؟

از بازداشت بابک زنجانی ۹ ماه گذشته است. پرونده او، با اینکه ابعادی ملی دارد اما تقریبا مسکوت گذاشته شده است. نه تنها مسکوت، بلکه نشانه ها، خبر می دهد که دولت روحانی در نقاطی عقب نشسته است.

Zanjani-rouhani

عکس آرشیوی/ تجلیل رئیس وقت مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام از بابک زنجانی

صورت مساله:

بابک زنجانی تاجر نزدیک به دولت احمدی نژاد، امر فروش نفت ایران را برعهده داشت. با روی کار آمدن دولت حسن روحانی، مشخص شد که ایشان بدهی هایش زیاد است.

بیژن زنگنه وزیر نفت ایران در این مصاحبه می گوید که بابک زنجانی بیش از دو میلیارد دلار بدهکار است.

با شکایت دولت، بابک زنجانی ۹ ماه پیش توسط قوه قضاییه ایران بازداشت می شود تا بدهی خود را صاف کند. امری که تاکنون صورت نگرفته. چرا؟ بابک زنجانی نم پس نمی دهد.

بیشتر پول زنجانی بیرون از ایران است، پس تعجب ندارد که وزیر نفت ایران بگوید بدهی بابک زنجانی به این وزارتخانه، بیش از دو برابر دارایی‌های اوست.

با اینکه فرد بازداشت شده در ایران باید سریعا تحت محاکمه قرار بگیرد اما در پرونده زنجانی چنین چیزی را شاهد نیستیم. یعنی پرونده او به دادگاه نرفته است. اما زیر پوستی اتفاق هایی رخ می دهد؛ مثلا این خبر:

رضا ضراب، زمینه‌ساز دیدار زنگنه و اردوغان
خزانه‌دار اتاق بازرگانی تهران با اشاره به ارتباطات گسترده رضا ضراب با مقامات عالی‌رتبه ترک گفت: چند هفته پیش که آقای زنگنه به ترکیه رفته بود و می‌خواست با اردوغان دیدار کند، رضا ضراب زمینه این دیدار را فراهم کرد.
به گزارش ایسنا، حمید حسینی در گفت‌وگو با هفته‌نامه «تجارت فردا» با انتقاد از روند فضاسازی‌ها علیه رضا ضراب اظهار کرد: ما قدر آدم‌ها و فرصت‌هایمان را نمی‌دانیم و‌گرنه الان دوستان بسیاری در کنار خود داشتیم. اینقدر که ما علیه خودمان، ظرفیت‌هایمان و نیروهایمان فعال هستیم در کشورهای دیگر این چنین نیست.

وی ادامه داد: همین رضا ضراب که اینقدر از او انتقاد کردیم، با ارتباطاتی که داشت توانست بخشی از منابع مالی ما را آزاد کند اما می‌بینیم که هنوز مسئولان ایرانی علیه او مصاحبه می‌کنند. خب، این کارها چه نفعی برای ما دارد؟
خزانه‌دار اتاق بازرگانی تهران افزود: برای چه می‌آییم رضا ضراب را به بابک زنجانی متصل می‌کنیم؟ ضراب را در ترکیه می‌سوزانیم که دیگر کاری برایمان انجام ندهد. همین رضا ضراب که اینقدر او را مورد عتاب قرار می‌دهیم برای دیدار مسئولان ما با ترک‌ها زمینه‌سازی می‌کند. چند هفته پیش که آقای زنگنه به ترکیه رفته بود و می‌خواست با اردوغان دیدار کند، رضا ضراب زمینه این دیدار را فراهم کرد. حالا ما فردی را که از چنین نفوذی برخوردار است، می‌سوزانیم. قطعا قدرت و اختیار ضراب در ترکیه از سفیر ما بیشتر است که کاری که او نتوانست انجام دهد را انجام داد.

 

نام رضا ضراب در رسانه های ایران کمی پیش از بازداشت زنجانی مطرح شد. رضا ضراب، تاجر ایرانی‌الاصل مقیم ترکیه و همسر خواننده ترک ابرو گوندش است. وی در سال ۲۰۱۳ به اتهام فساد اقتصادی در ترکیه بازداشت شد که بخشی از پولشویی های او بخاطر همکاری‌های افتصادی گسترده با شرکت سورینت متعلق به بابک زنجانی بود.

.

سه ماه پیش برخی مقام ها اعلام کردند که یک تاجر بیرون از ایران اعلام کرده که حاضر است بدهی بابک زنجانی را بدهد. آیا رضا ضراب این تاجر بود؟

خبر بالا نشان می دهد که دولت روحانی هرچند خود افشا کننده فساد بابک زنجانی بود، الان به صرافت افتاده که از راه های ارتباطی او استفاده کند. شاید بگویید اتفاقی نیفتاده و وزیر نفت تنها از یک رابطه استفاده کرده است. واقعیت این است که زنجانی – صراف و بقیه بازمانده های یک گروه رانت خوار است که به بهانه دور زدن تحریم ها، سودهای هنگفتی کردند.

به نظرمی رسد دولت قادر به برخورد با زنجانی نبوده است. از طرفی قوه قضاییه و پلیس مملکت که بقولی مدعیست با سازندگان ویدئوی «Happy»  را دو ساعته دستگیر کرده، چندان تعهدی برای برخورد و مجازات زنجانی نمی بیند. به دلایل مشخص. زنجانی برای نظام نفت می فروخته و از طرفی با دولت قبل همراه بوده که ازنظر سیاسی با قوه قضاییه یک جهت سیاسی دارد.

این وسط می ماند دولت که بدهی اش را نگرفته و از طرفی هنوز برای فروش نفت مشکل دارد. با این همه، اینکه دولت روحانی بعد از تلاش برای مبارزه با فساد، گرفتار چنین سیستمی شود، اصلا خوشایند نیست.

خشم محدود روحانی با منتقدان

صحبت های اخیر حسن روحانی بازتاب های فراوانی داشت. او در جمع سفرای ایران، این اظهارات را بیان کرد که به نقل از رادیو فردا مرور می کنم:

رئیس جمهور ایران در جمع سفرای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور با انتقاد شدید از «تعامل‌هراسی و مذاکره‌هراسی»، افرادی که به گفته وی از مذاکرات هسته‌ای ایران و قدرت‌های بزرگ جهانی هراس دارند را «بزدل سیاسی» خواند.
به گزارش خبرگزاری ایرنا، حسن روحانی روز دوشنبه ۲۰ مرداد تصریح کرد: «یک عده به ظاهر شعار می‌دهند ولی بزدل سیاسی‌اند. هر وقت می‌خواهد مذاکره شود یک عده می‌گویند ما داریم می‌لرزیم. خب به جهنم! بروید یک جای گرم پیدا کنید برای خودتان. چه کار کنیم ما؟ خداوند شما را ترسو و لرزان آفریده. ما چه کار کنیم؟»
وی اضافه کرد: «تعامل‌هراسی غلط است، مذاکره‌هراسی غلط است، مفاهمه‌هراسی غلط است، حتی آنی که رهبری نظام ترسیم فرموده‌اند که تعبیرشان نرمش قهرمانانه بود، نرمش قهرمانانه‌هراسی غلط است.»
آقای روحانی در بخش دیگری از سخنان خود تصریح کرد: «می‌گویند چرا به یک خارجی نزدیک شدید؟ الکتریسته خطرناکی دارد، نزدیک نشوید. یک آقایی می‌آید و می‌گوید هر وقت ما با خارجی‌ها مذاکره کردیم شکست نصیب ما شد. عجب.» منبع

 

Rouhani Zarif 1

من در زیر اشاره ای به واکنش ها می کنم:

اصلاح طلبان،‌ جنبش سبز و همراهان دولت روحانی

دولت روحانی به این دلیل بر سر کار آمد که میانه رو ها و آنهایی که خواستار تغییر رویه احمدی نژاد و همراهانش بودند از روحانی حمایت کردند و گرنه حسن روحانی عقبه سیاسی ندارد.

موافقان این طرز بیان:

در میان موافقان این نحوه سخن گفتن حسن روحانی، استدلال های زیادی مطرح شده است:

– حسن روحانی خوب کاری کرد اینطور حرف زد.

– حسن روحانی، خاتمی نیست. خوب بود مثل خاتمی سکوت می کرد؟

– دربرابر زیاده خواهی های اصولگرایان باید اینطور ایستاد

مخالفان این طرز بیان:

مخالفان این طرز بیان عمدتا طیف سیاسی ای هستند که در انتخابات ۸۸ با موسوی همراه بودند و حتی خیلی های شان در انتخابات ۹۲ رای ندادند. هرچند که اعتراض شدیدی هم به انتخاب او نداشتند:

– این نحوه ادبیات درست نیست.

– احمدی نژاد اینطور حرف می زد. روحانی نباید چنین کند.

– «ادب مرد به ز دولت اوست». این جمله موسوی را باید به روحانی گفت.

اصولگرایان

با اینکه طیف اصطلاح طلب/جنبش سبز به صحبت های روحانی واکنش نشان داد اما واقعیت این است این سخنان روحانی ربطی به این طیف نداشت و در واقع در بخش تک و پاتک های گاه به گاه روحانی-اصولگرایان است.

پیشتر و در زمان انتخابات ۹۲ نوشته بودم که مهم نام کسی که از صندوق رای بیرون می آید نیست. بلکه مهم این است که فرد پیروز چه روحانی باشد و چه حتی قالیباف، با میراث محمود احمدی نژاد چه خواهند کرد.

اصولگرایان تندرویی مثل حمید رسایی یا مهدی کوچک زاده نماد های آن دوره اند.

صحبت های حسن روحانی در واقع دندان نشان دادن به این طیف است. هرچند که در میان اصولگرایان میانه رو تر، مثل علی مطهری یا احمد توکلی هم، سخنان واکنش منفی ای داشت.

به هر حال این حسن روحانی نه محمد خاتمی ست که سکوت کند و نه هنوز مثل هاشمی ِ دوران ریاست جمهوری اش، توان با پنبه سر بریدن دارد.

سخنان روحانی را باید از این منظر دید. او نشان داده که خیلی زود عصبانی می شود اما عصبانیت او محدود است. شاید چون هرچه باشد خواستگاه او از همین محافظه کاران است.

به نظرم می رسد که این نوع عصبانیت محدود روحانی، ابزار دفاعی او برای دیالوگ با مخالفانش است. نه مخالفان یا منتقدان اصلاح طلب اش ، بلکه گروه اصولگرایان تندروی طیف مصباح یزدی.

دولت روحانی که تازه یکساله شده و زود است برای بررسی تاثیرات این خشم آلود سخن گفتنش اما فعلا که همین عصبانیت محدود روحانی را برای استیضاح وزیر علوم اش، به درد سر انداخته است.